Manastir Gradište

Gradište


Manastir Gradište je veoma važan spomenik sa srednjovjekovnim freskama. Nalazi se u Buljarici, na 3 kilometra udaljenosti od Petrovca, prema Baru, iznad magistrale. Legenda kaže da je sagrađen u XI vijeku, a prvi put se pominje u pisanim dokumentima u XIV vijeku, odnosno 1305. godine u povelji kralja Milutina. Neko vrijeme bio je dio Manastira Dečani.

Manastirski kompleks se sastoji od tri crkve, konaka i odbrambenog zida.

  • Crkva Svetog Nikole je glavna manastirska crkva. Kao i ostale crkve, Uspenija presvete Bogorodice i Svetog Save, sadrži ikone sa motivima iz Starog i Novog Zavjeta kao i figurama dinastije Nemanjića, koje su nastale 1620.godine za vrijeme crnogorskog vladike Ruvima. Naslikao ih je kao i slučaju manastira Reževići poznati slikar Strahinja od Budimlja. Ikonostas crkve je oslikao i izrezbario slikar Vasilije Rafailović.

  • Crkva Svetog Save podignuta je u XIX vijeku, 1864 godine. Ikonostas je oslikao Nikolas Aspioti, slikar sa Krfa.

  • Crkva Uspenija presvete Bogorodice nalazi se izvan manastirskog okruženja i njenu glavnu vrijednost čine freske kojima je oslikana. Na jednom od ikonostasa nalazi se neobična ikona na kojoj je svetac prikazan sa magarećom glavom. Postoji više legendi koje ovo objašnjavaju. Po jednoj Sveti Hristifor je bio neobične ljepote, pa je molio Boga da ga naruži i Bog mu je uslišio molbu.

Kao i drugi manastiri, manastir Gradište je bio rušen i obnavljan. Turci su ga nekoliko puta poharali, a u II svjetskom ratu italijanski fašisti su ga zapalili i granatama oštetili jednu od kapela.

Manastir Gradište je uvršćen u spisak kulturno-istorijskih spomenika Crne Gore i nalazi se pod zakonskom zaštitom.